กล้องวงจรปิดใช้เน็ตเท่าไหร่? คำนวณ Internet และ Bandwidth อย่างไร

เคยไหม? ติดตั้ง กล้องวงจรปิด แล้วรู้สึกว่า Wi-Fi ช้าลง เปิด YouTube สะดุด หรือเวลาจะเปิดดูกล้องผ่านมือถือกลับโหลดช้ากว่าที่คิด?

คำถามที่ตามมาคือ กล้องวงจรปิดใช้เน็ตเท่าไหร่? และถ้ามีหลายตัวต้องใช้อินเทอร์เน็ตกี่ Mbps ถึงจะเพียงพอ?

จริง ๆ แล้วไม่มีตัวเลขตายตัวว่ากล้อง 1 ตัวต้องใช้ Internet กี่ Mbps เพราะปริมาณข้อมูลขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ความละเอียด, Frame Rate, Video Codec, Compression, Bitrate รวมถึงลักษณะของภาพที่กล้องกำลังบันทึกอยู่

ดังนั้นวิธีที่แม่นกว่าคือดูที่ Bitrate ของกล้อง แล้วนำมาคำนวณเป็น Bandwidth ที่ต้องใช้

กล้องวงจรปิดกินเน็ตไหม?

กินครับ แต่ต้องแยกให้ออกระหว่าง การส่งข้อมูลภายในบ้าน กับ การใช้อินเทอร์เน็ตออกไปภายนอก

ถ้ากล้อง IP Camera เชื่อมต่อกับ Router และบันทึกภาพลง MicroSD ภายในบ้าน ข้อมูลวิดีโอจำนวนมากอาจวิ่งอยู่ภายในเครือข่าย LAN/Wi-Fi โดยไม่ได้ใช้ Internet ภายนอกตลอดเวลา

แต่เมื่อคุณเปิดดูภาพจากกล้องผ่านมือถือขณะอยู่นอกบ้าน ระบบจะต้องส่งวิดีโอออกผ่าน Internet ซึ่งตรงนี้เองที่ Upload Bandwidth ของสถานที่ติดตั้งกล้อง มีความสำคัญ

 

Bitrate คืออะไร และทำไมสำคัญกว่าความละเอียด?

Bitrate คือปริมาณข้อมูลวิดีโอที่ถูกส่งหรือเข้ารหัสต่อหน่วยเวลา โดยมักแสดงเป็น Kbps หรือ Mbps

พูดง่าย ๆ คือ ถ้ากล้องมี Bitrate สูง ก็หมายความว่ามีข้อมูลวิดีโอที่ต้องส่งผ่านเครือข่ายมากขึ้น

ตัวอย่างเช่น หากกล้องใช้ Bitrate 4 Mbps ก็ไม่ได้หมายความว่า Internet Package ต้องมีความเร็วเพียง 4 Mbps แล้วจะใช้งานได้สบาย ๆ เพราะยังต้องเผื่อการใช้งานอื่นและ Overhead ของระบบเครือข่ายด้วย

ผู้ผลิตกล้องอย่าง Axis ระบุว่า Bitrate ของวิดีโอสามารถเปลี่ยนแปลงได้มาก แม้จะเป็นความละเอียดเดียวกัน เพราะขึ้นอยู่กับ Scene, Lighting, Movement และการตั้งค่าการบีบอัดวิดีโอ

อะไรบ้างที่ทำให้กล้องวงจรปิดใช้ Bandwidth มากขึ้น?

1. ความละเอียด Resolution

โดยทั่วไปความละเอียดสูงจะทำให้มีข้อมูลภาพมากขึ้น จึงมีแนวโน้มต้องใช้ Bitrate และ Bandwidth มากขึ้น

ตัวอย่างเช่น 4K มีจำนวนพิกเซลมากกว่า 1080p จึงมีข้อมูลที่ต้องประมวลผลและส่งมากกว่า หากตั้งค่าปัจจัยอื่นใกล้เคียงกัน

แต่ไม่ควรใช้เพียงความละเอียดในการคำนวณ เพราะกล้อง 2 ตัวที่มีความละเอียดเท่ากันอาจใช้ Bitrate แตกต่างกันได้

2. Frame Rate หรือ FPS

FPS หรือ Frames Per Second คือจำนวนภาพที่แสดงในหนึ่งวินาที

FPS สูงจะทำให้ภาพเคลื่อนไหวลื่นขึ้น แต่ก็มีแนวโน้มเพิ่มปริมาณข้อมูลที่ต้องส่งด้วย

ตัวอย่างง่าย ๆ คือกล้องที่บันทึก 30 FPS จะมีข้อมูลต่อวินาทีมากกว่าการตั้งไว้ที่ 15 FPS หากปัจจัยอื่นเท่ากัน

ผู้ผลิตกล้อง Axis ระบุว่า Frame Rate ที่สูงขึ้นต้องการ Bandwidth และพื้นที่จัดเก็บเพิ่มขึ้น ขณะที่การลด Frame Rate สามารถช่วยลดภาระเครือข่ายและ Storage ได้

3. Video Codec เช่น H.264 และ H.265

Video Codec มีผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการบีบอัดวิดีโอ

การเปรียบเทียบจาก Axis พบว่าในฉากทดสอบของระบบกล้องวงจรปิด H.265 สามารถใช้ Bitrate ต่ำกว่า H.264 ได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้ผลจริงจะแตกต่างกันตาม Scene และการตั้งค่าของระบบ

4. Compression

การบีบอัดภาพมากขึ้นสามารถลด Bitrate ได้ แต่ถ้าบีบอัดมากเกินไป รายละเอียดของภาพก็อาจลดลง

ดังนั้นการเลือก Compression จึงเป็นการหาจุดสมดุลระหว่าง คุณภาพภาพกับ Bandwidth

5. ลักษณะของภาพในแต่ละช่วงเวลา

นี่เป็นปัจจัยที่หลายคนมองข้าม

ภาพจากกล้องที่มองกำแพงหรือพื้นที่ที่แทบไม่มีการเคลื่อนไหว อาจใช้ Bitrate แตกต่างจากกล้องที่กำลังจับภาพคนจำนวนมาก รถวิ่ง หรือพื้นที่ที่มีรายละเอียดเคลื่อนไหวตลอดเวลา

ดังนั้นจึงไม่ควรบอกว่า กล้อง 2.5K ต้องใช้ X Mbps เสมอ เพราะค่าจริงขึ้นอยู่กับการตั้งค่าและสภาพ Scene ด้วย

สูตรคำนวณ Bandwidth กล้องวงจรปิด

วิธีพื้นฐานที่สุดคือ:

Total Bandwidth = Bitrate ต่อกล้อง × จำนวนกล้อง

ตัวอย่าง:

• กล้อง 1 ตัว = 2 Mbps
• จำนวนกล้อง = 4 ตัว

ดังนั้น:

2 Mbps × 4 = 8 Mbps

ระบบจะมี Video Bitrate รวมประมาณ 8 Mbps

แต่ในการออกแบบระบบจริงควรเผื่อ Bandwidth เพิ่ม ไม่ควรเลือกความเร็วเครือข่ายให้พอดีกับตัวเลขขั้นต่ำ เพราะยังมี Traffic อื่น ๆ และ Overhead ของเครือข่าย

ตัวอย่างคำนวณกล้อง 1 ตัวใช้เน็ตเท่าไหร่?

หมายเหตุ: ตารางนี้เป็นการคำนวณเชิงทฤษฎีจาก Bitrate คงที่ 24 ชั่วโมง จึงไม่ใช่ปริมาณ Data ที่เกิดขึ้นจริงในทุกระบบ เพราะกล้องอาจใช้ Variable Bitrate, บันทึกเฉพาะเหตุการณ์ หรือมีการปรับ Bitrate ตาม Scene

ถ้ามีกล้อง 4 ตัว ต้องใช้ Internet เท่าไหร่?

ลองสมมติว่ามีกล้อง 4 ตัว และแต่ละตัวตั้ง Bitrate เฉลี่ยไว้ที่ 2 Mbps

2 × 4 = 8 Mbps

ดังนั้น Video Stream รวมอยู่ที่ประมาณ 8 Mbps

แต่ถ้าบ้านหลังเดียวกันยังมี Smart TV, Smartphone, Computer, Gaming Console และอุปกรณ์ Smart Home ใช้งาน Internet พร้อมกัน การเลือกแพ็กเกจ Internet ที่มีความเร็วสูงกว่าค่าขั้นต่ำจะช่วยให้มี Headroom สำหรับ Traffic อื่น ๆ

แล้วกล้อง 4K ใช้ Internet มากกว่ากล้อง 1080p ไหม?

โดยทั่วไปมีแนวโน้มมากกว่า แต่ไม่สามารถฟันธงจาก Resolution เพียงอย่างเดียว

ความละเอียดที่สูงขึ้นทำให้มีข้อมูลภาพมากขึ้น แต่ Bitrate จริงยังขึ้นอยู่กับ FPS, Codec, Compression และ Scene

ตัวอย่างข้อมูลจาก Axis แสดงให้เห็นว่า Bitrate เป็นปัจจัยหลักในการประเมิน Storage และสามารถแตกต่างกันอย่างมากตาม Resolution และการตั้งค่า โดยตารางของ Axis แสดงตัวอย่าง Bitrate สำหรับ H.265 ตั้งแต่ระดับประมาณ 0.28 Mbps ไปจนถึงหลาย Mbps ตามความละเอียดและ FPS

ดังนั้นหากต้องการคำนวณอย่างแม่นยำ ให้ดู Bitrate ที่กล้องหรือ NVR ตั้งไว้ แทนการเดาจากคำว่า 1080p, 2K, 2.5K, 3K หรือ 4K เพียงอย่างเดียว

กล้องวงจรปิดดูผ่านมือถือใช้เน็ตเท่าไหร่?

กรณีนี้ต้องแยกเป็น 2 ฝั่ง

• ฝั่งกล้อง: ต้อง Upload Video Stream ออกไปยังระบบที่ให้บริการ Remote Viewing
• ฝั่งมือถือ: ต้อง Download Video Stream เพื่อแสดงภาพ

ถ้าคุณเปิดดูกล้องเพียง 1 ตัว อาจใช้ Bandwidth น้อยกว่าการเปิดดูพร้อมกัน 4 ตัว แต่ถ้าเปิดหลายกล้องพร้อมกัน ปริมาณข้อมูลก็สามารถเพิ่มขึ้นตามจำนวน Stream ที่รับชม

ดังนั้นการมี Internet Download 500 Mbps ไม่ได้หมายความว่า Upload จะต้องเป็น 500 Mbps เสมอไป และสำหรับระบบกล้องที่ต้องดูจากนอกบ้าน Upload Speed ของสถานที่ติดตั้ง จึงเป็นสิ่งที่ควรตรวจสอบด้วย

กล้องวงจรปิดต่อ Wi-Fi ใช้เน็ตมากกว่ากล้อง LAN ไหม?

ไม่จำเป็น

Wi-Fi และ LAN เป็นวิธีเชื่อมต่ออุปกรณ์เข้าสู่เครือข่าย แต่ปริมาณข้อมูลวิดีโอที่กล้องสร้างขึ้นยังขึ้นอยู่กับ Bitrate และการตั้งค่าของกล้องเป็นหลัก

สิ่งที่ต่างกันคือ Wi-Fi มีปัจจัยเรื่องระยะทาง สัญญาณรบกวน และจำนวนอุปกรณ์ที่ใช้งานร่วมกัน ขณะที่ระบบ LAN มักมีความเสถียรและ Capacity สูงกว่าในงานที่ต้องส่งข้อมูลต่อเนื่อง

ถ้ามีกล้องหลายตัว ใช้ Wi-Fi เดียวกันได้ไหม?

สามารถทำได้ แต่ต้องดูทั้ง จำนวนกล้อง, Bitrate รวม, ความสามารถของ Router/AP และจำนวนอุปกรณ์อื่นในเครือข่าย

ตัวอย่างเช่น:

ตัวเลขด้านบนเป็นเพียงตัวอย่างเพื่อให้เห็นวิธีคิด ไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัวสำหรับ Router ทุกตัว

สำหรับระบบที่มีกล้องจำนวนมาก การเลือก Network Equipment ที่เหมาะสมมีความสำคัญมากขึ้น โดย Axis ระบุว่าเมื่อระบบมีอุปกรณ์จำนวนมาก ควรพิจารณา Gigabit Backbone เพื่อรองรับ Network Load ที่เพิ่มขึ้น

กล้องวงจรปิดใช้เน็ตเดือนละกี่ GB?

คำถามนี้ต้องระวัง เพราะ Internet Package แบบจำกัด Data กับ Internet แบบ Fiber ที่ให้ใช้งานไม่จำกัด เป็นคนละเรื่องกัน

ถ้าต้องการประมาณ Data จาก Bitrate สามารถใช้สูตร:

GB ต่อวัน Mbps × 10.8

ตัวอย่าง Bitrate 2 Mbps:

2 × 10.8 = 21.6 GB ต่อวัน

ถ้าส่งข้อมูลต่อเนื่อง 30 วัน:

21.6 × 30 = 648 GB ต่อเดือน

แต่ตัวเลขนี้เป็นกรณีสมมติว่า Video Stream 2 Mbps ถูกส่งต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงทุกวัน ซึ่งไม่ควรนำไปตีความว่า Internet ของกล้องทุกตัวจะใช้ Data 648 GB ต่อเดือนจริง

วิธีลด Bandwidth ของกล้องวงจรปิด

1. ใช้ H.265 หากอุปกรณ์รองรับ

H.265 สามารถลดปริมาณข้อมูลเมื่อเทียบกับ H.264 ในหลายสถานการณ์ โดยต้องตรวจสอบว่ากล้อง, NVR และอุปกรณ์ที่ใช้ดูภาพรองรับ Codec เดียวกันหรือไม่

2. ลด Frame Rate หากไม่จำเป็นต้องใช้ FPS สูง

พื้นที่ทั่วไปที่ไม่มีการเคลื่อนไหวเร็วอาจไม่จำเป็นต้องใช้ FPS สูงสุดของกล้อง การลด FPS สามารถช่วยลด Bandwidth และ Storage ได้

3. ปรับ Bitrate ให้เหมาะสม

ไม่จำเป็นต้องตั้ง Bitrate สูงสุดเสมอไป ควรเลือกให้เหมาะกับความละเอียดและลักษณะพื้นที่ที่ต้องการตรวจสอบ

4. ใช้ Sub-Stream สำหรับการดูภาพบนมือถือ

ระบบกล้องหลายรุ่นรองรับ Main Stream และ Sub-Stream โดย Sub-Stream ที่มีความละเอียดและ Bitrate ต่ำกว่าสามารถเหมาะกับการดูภาพจากมือถือเมื่อไม่ต้องการรายละเอียดสูงสุด

5. ใช้ Motion/Event Recording หากเหมาะกับงาน

หากไม่จำเป็นต้องส่งหรือบันทึกวิดีโอเต็มตลอด 24 ชั่วโมง การใช้ระบบบันทึกตามเหตุการณ์สามารถลดปริมาณข้อมูลที่เกิดขึ้นได้ อย่างไรก็ตามการตั้งค่าจะแตกต่างกันตามรุ่นและระบบจัดเก็บ

ตัวอย่าง IMILAB C21 ใช้เน็ตอย่างไร?

ตัวอย่างเช่น IMILAB C21 เป็นกล้อง Indoor Security Camera ที่รองรับความละเอียด 4MP หรือ 2560 × 1440 และมี Frame Rate 20 FPS พร้อม Wi-Fi 2.4 GHz โดยรองรับการบันทึกทั้ง MicroSD และ Cloud Storage

แต่การบอกว่า C21 ใช้ Internet กี่ Mbps จาก Resolution อย่างเดียวไม่แม่นยำ เพราะต้องดู Bitrate และการตั้งค่าการส่งภาพของระบบที่ใช้งานจริง

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการวางระบบกล้องควรดู Bitrate + จำนวนกล้อง + รูปแบบการดูภาพ + การบันทึก Cloud + Network Infrastructure ร่วมกัน

สรุป วิธีคำนวณ Internet สำหรับกล้องวงจรปิด

ถ้าจะจำให้สั้นที่สุด ให้จำสูตรนี้:

Total Video Bandwidth = Bitrate ต่อกล้อง × จำนวนกล้อง

จากนั้นตรวจสอบเพิ่มเติมว่า:

• กล้องใช้ H.264 หรือ H.265
• ตั้ง Resolution เท่าไหร่
• ตั้ง FPS เท่าไหร่
• Bitrate เฉลี่ยหรือสูงสุดเท่าไหร่
• มีการดูภาพจากนอกบ้านหรือไม่
• ใช้ Cloud Storage หรือไม่
• มีกล้องกี่ตัว
• มีอุปกรณ์อื่นใช้ Network ร่วมกันกี่เครื่อง
• Router และ Wi-Fi รองรับ Traffic รวมเพียงพอหรือไม่

ดังนั้นคำตอบของคำถามว่า กล้องวงจรปิดใช้เน็ตเท่าไหร่? ไม่ควรตอบด้วยตัวเลขเดียว แต่ควรเริ่มจาก Bitrate จริงของกล้อง แล้วคูณด้วยจำนวน Stream ที่ต้องส่ง พร้อมเผื่อ Bandwidth สำหรับการใช้งานอื่นในเครือข่าย

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

กล้องวงจรปิด 1 ตัวใช้เน็ตกี่ Mbps?

ไม่มีตัวเลขตายตัว ต้องดู Bitrate ของกล้องเป็นหลัก โดย Bitrate จริงขึ้นอยู่กับ Resolution, FPS, Codec, Compression และลักษณะภาพที่กล้องกำลังบันทึก

กล้องวงจรปิดกินเน็ตตลอด 24 ชั่วโมงไหม?

ไม่จำเป็น หากกล้องบันทึกลง MicroSD ภายในบ้าน ข้อมูลอาจถูกจัดเก็บภายในเครือข่ายโดยไม่ต้องส่งออก Internet ตลอดเวลา แต่การดูภาพจากนอกบ้านหรือใช้ Cloud จะทำให้เกิดการใช้ Internet

กล้องวงจรปิด 4K ใช้เน็ตมากกว่า 1080p หรือไม่?

โดยทั่วไปมีแนวโน้มใช้ Bitrate มากกว่า แต่ไม่สามารถสรุปจาก Resolution เพียงอย่างเดียว ต้องดู Codec, FPS, Compression และ Bitrate จริงด้วย

H.265 ช่วยลด Internet ของกล้องวงจรปิดได้ไหม?

H.265 สามารถช่วยลด Bitrate เมื่อเทียบกับ H.264 ในหลายสถานการณ์ที่คุณภาพและเงื่อนไขอื่นใกล้เคียงกัน แต่ผลจริงขึ้นอยู่กับ Scene และการตั้งค่าของระบบ

กล้องวงจรปิดหลายตัวใช้ Wi-Fi เดียวกันได้ไหม?

ได้ แต่ต้องพิจารณา Bitrate รวม จำนวนกล้อง ความสามารถของ Access Point/Router และอุปกรณ์อื่นที่ใช้งานเครือข่ายร่วมกัน

ดู CCTV ผ่านมือถือใช้เน็ตไหม?

ถ้าดูจากนอกบ้าน โดยทั่วไปต้องใช้ Internet ทั้งฝั่งระบบกล้องและฝั่งมือถือ โดยเฉพาะ Upload Bandwidth ของสถานที่ติดตั้งกล้องมีความสำคัญต่อการส่งภาพออกไป

Related Articles

• IP Camera คืออะไร? เหมาะสำหรับติดตั้งตรงไหน
• Wi-Fi กล้องวงจรปิดหลุดบ่อยทำอย่างไร?
• กล้องวงจรปิด HEVC คมชัด แม้เน็ตช้า

References

• Axis Communications Video Surveillance and Network Technology
• Axis Performance Considerations and Maximum Video Stream Bitrate
• Axis Bitrate Control for IP Video
• Hikvision H.265+ Recommended Bit Rate
• IMILAB C21 Product Specifications