ขอภาพจากกล้องวงจรปิดได้ไหม? PDPA ใครมีสิทธิ์ขอดู

ถ้าเกิดเหตุการณ์บางอย่างขึ้นแล้วมีกล้องวงจรปิดบันทึกภาพไว้ คำถามที่ตามมาทันทีคือ ขอภาพจากกล้องวงจรปิดได้ไหม? และถ้าเราเป็นคนที่อยู่ในภาพ เรามีสิทธิ์ขอดูหรือขอสำเนาภาพนั้นหรือไม่?

คำตอบคือ อาจขอได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าใครก็สามารถขอไฟล์จากกล้องไปดูได้ทั้งหมด เพราะภาพจากกล้องวงจรปิดอาจเป็นข้อมูลส่วนบุคคล หากสามารถใช้ระบุตัวบุคคลได้ การขอเข้าถึงหรือเปิดเผยภาพจึงต้องพิจารณาตามหลักของกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PDPA ด้วย

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลระบุถึงสิทธิของเจ้าของข้อมูลในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล รวมถึงการขอรับสำเนาข้อมูลของตนเอง แต่การใช้สิทธิก็มีเงื่อนไขและข้อยกเว้นตามกฎหมายที่ต้องพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป

ภาพจากกล้องวงจรปิดถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่?

ภาพจากกล้องวงจรปิดอาจถือเป็น ข้อมูลส่วนบุคคล หากภาพนั้นสามารถทำให้ระบุตัวบุคคลได้ ไม่ว่าจะระบุได้โดยตรงหรือเมื่อใช้ร่วมกับข้อมูลอื่น

ตัวอย่างเช่น กล้องบริเวณทางเข้าอาคารบันทึกภาพใบหน้าและการเดินเข้าอาคารของบุคคล ภาพดังกล่าวอาจสามารถเชื่อมโยงกลับไปยังบุคคลนั้นได้ จึงต้องคำนึงถึงกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในการเก็บ ใช้ และเปิดเผยภาพ

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าเจ้าของหรือผู้ควบคุมกล้องไม่ควรนำไฟล์จาก CCTV ไปแจกจ่ายให้บุคคลทั่วไปเพียงเพราะมีคนร้องขอ

แล้วใครมีสิทธิ์ขอภาพจากกล้องวงจรปิด?

โดยหลักแล้ว เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล มีสิทธิขอเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของตนเองได้ตามเงื่อนไขของกฎหมาย

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลระบุถึง Right of Access หรือสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งรวมถึงการขอรับสำเนาข้อมูลของตนเองและตรวจสอบว่ามีการประมวลผลข้อมูลดังกล่าวตามกฎหมายหรือไม่

ดังนั้น หากคุณปรากฏอยู่ในภาพจากกล้องวงจรปิด การขอให้ผู้ควบคุมข้อมูลตรวจสอบหรือพิจารณาให้เข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของคุณสามารถทำได้ตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด

แต่ประเด็นสำคัญคือ สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลของตัวเอง ไม่ได้แปลว่ามีสิทธิได้รับไฟล์ CCTV ที่มีข้อมูลของบุคคลอื่นทั้งหมดโดยไม่มีข้อจำกัด

ถ้าในภาพมีกล้องเห็นหลายคน จะขอไฟล์ทั้งหมดได้ไหม?

กรณีนี้ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะภาพเดียวกันอาจมีข้อมูลส่วนบุคคลของหลายคนอยู่พร้อมกัน

ตัวอย่างเช่น คุณเดินอยู่ในห้างแล้วต้องการขอภาพจากกล้องวงจรปิดในช่วงเวลาที่เกิดเหตุ แต่ในภาพมีลูกค้าคนอื่น พนักงาน และบุคคลที่สามอยู่ด้วย การให้ไฟล์ต้นฉบับทั้งหมดอาจทำให้มีการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของบุคคลอื่นไปด้วย

ผู้ควบคุมข้อมูลจึงอาจต้องพิจารณาวิธีจัดการที่เหมาะสม เช่น ตรวจสอบคำขอ จำกัดขอบเขตของภาพ หรือดำเนินการปกปิดข้อมูลของบุคคลอื่นตามความเหมาะสม ก่อนเปิดเผยข้อมูล

ดังนั้นคำตอบจึงไม่ใช่ ขอได้ทุกภาพ หรือ ขอไม่ได้เลย แต่ต้องพิจารณาจากสิทธิของผู้ร้องขอ ลักษณะของข้อมูล และผลกระทบต่อสิทธิของบุคคลอื่น

ถ้าไม่ได้อยู่ในภาพ แต่ต้องการขอดู CCTV ได้ไหม?

กรณีนี้แตกต่างจากการใช้สิทธิในฐานะเจ้าของข้อมูลอย่างชัดเจน

เช่น คุณต้องการขอดูกล้องบริเวณหน้าร้านเพราะสงสัยว่ามีเหตุการณ์เกิดขึ้น แต่ตัวคุณไม่ได้อยู่ในภาพ การร้องขออาจไม่ได้อยู่บนฐานสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของตัวคุณเอง เพราะภาพดังกล่าวอาจเป็นข้อมูลของบุคคลอื่น

เจ้าของหรือผู้ควบคุมข้อมูลจึงไม่จำเป็นต้องเปิดไฟล์ให้ดูเพียงเพราะมีผู้ร้องขอ และต้องพิจารณาฐานทางกฎหมาย วัตถุประสงค์ และสิทธิของบุคคลที่ปรากฏในภาพด้วย

ถ้าต้องการภาพไปแจ้งความหรือใช้เป็นหลักฐานล่ะ?

กรณีที่ภาพจากกล้องเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ เช่น อุบัติเหตุ ทรัพย์สินสูญหาย หรือเหตุการณ์ที่ต้องการดำเนินการตามกฎหมาย ควรแจ้งผู้ดูแลหรือเจ้าของระบบกล้องโดยเร็วว่า ต้องการให้ตรวจสอบและเก็บรักษาภาพในช่วงเวลาที่เกี่ยวข้อง

เหตุผลสำคัญคือกล้องวงจรปิดจำนวนมากบันทึกแบบวนทับ เมื่อพื้นที่จัดเก็บเต็ม ภาพเก่าอาจถูกเขียนทับตามระบบการจัดเก็บของอุปกรณ์

การร้องขอให้ตรวจสอบภาพจึงควรระบุข้อมูลให้ชัดเจน เช่น

วันที่เกิดเหตุ
ช่วงเวลาที่คาดว่าเกิดเหตุ
สถานที่หรือบริเวณที่เกิดเหตุ
จุดติดตั้งกล้องที่เกี่ยวข้อง หากทราบ
เหตุผลที่ต้องการขอให้ตรวจสอบภาพ

หากเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการทางกฎหมาย ควรดำเนินการผ่านช่องทางหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามความเหมาะสม แทนการนำไฟล์ของบุคคลอื่นไปเผยแพร่ต่อสาธารณะ

เจ้าของกล้องสามารถปฏิเสธการให้ภาพได้ไหม?

อาจปฏิเสธได้ในบางกรณี เพราะสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้เป็นสิทธิที่ใช้ได้โดยไม่มีข้อจำกัด

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลระบุว่าการใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลอาจมีข้อจำกัดตามสภาพของการดำเนินการและกรณีที่เกี่ยวข้อง เช่น กระบวนการทางกฎหมาย นอกจากนี้ ผู้ควบคุมข้อมูลต้องพิจารณาว่าการเปิดเผยข้อมูลจะกระทบต่อสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลอื่นหรือไม่

ดังนั้น หากมีคนมาขอไฟล์กล้อง ผู้ดูแลระบบไม่ควรคิดเพียงว่า เขาขอ ก็ต้องให้ แต่ควรตรวจสอบตัวตน ขอบเขตของคำขอ และสิทธิของบุคคลที่ปรากฏในภาพก่อน

เจ้าของกล้องควรทำอย่างไรเมื่อมีคนมาขอดู CCTV?

สำหรับร้านค้า บริษัท คอนโด อาคารสำนักงาน หรือเจ้าของบ้านที่มีกล้องวงจรปิด ควรมีขั้นตอนรับคำขอที่ชัดเจน

1. ตรวจสอบว่าใครเป็นผู้ร้องขอ

ควรตรวจสอบตัวตนของผู้ร้องขอและความเกี่ยวข้องกับข้อมูลที่ต้องการก่อนดำเนินการ

2. ขอรายละเอียดช่วงเวลาที่ต้องการ

ไม่ควรให้ผู้ร้องขอระบุเพียงว่า ขอกล้องวันที่นี้ เพราะอาจมีภาพจำนวนมากเกินความจำเป็น ควรระบุวันที่ เวลา และพื้นที่ที่เกี่ยวข้องให้แคบที่สุดเท่าที่ทำได้

3. ตรวจสอบว่าภาพมีบุคคลอื่นหรือไม่

หากภาพมีบุคคลอื่นอยู่ด้วย ต้องพิจารณาผลกระทบต่อสิทธิของบุคคลเหล่านั้นก่อนเปิดเผยภาพ

4. ตรวจสอบว่ามีเหตุทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องหรือไม่

หากภาพเกี่ยวข้องกับคดี ข้อพิพาท หรือการดำเนินการตามกฎหมาย ควรพิจารณากระบวนการที่เหมาะสมและอาจต้องประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

5. บันทึกการขอใช้สิทธิ

องค์กรที่มีระบบ CCTV ควรมีขั้นตอนหรือช่องทางสำหรับจัดการคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูล เพราะระบบ GPPC ของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเองก็มีระบบสำหรับจัดการคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หรือ Data Subject Access Request Management

การขอดูกล้องวงจรปิดกับการนำภาพไปเผยแพร่ ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

จุดนี้สำคัญมาก เพราะการที่บุคคลหนึ่งมีสิทธิขอเข้าถึงข้อมูลของตนเอง ไม่ได้หมายความว่าสามารถนำภาพที่ได้รับไปเผยแพร่ต่อสาธารณะได้โดยไม่มีข้อจำกัด

ตัวอย่างเช่น ได้รับไฟล์ CCTV มาเพื่อใช้ตรวจสอบเหตุการณ์ แต่ภายในไฟล์มีภาพของบุคคลอื่นอยู่ด้วย การนำคลิปดังกล่าวไปโพสต์ลง Facebook, TikTok หรือกลุ่มแชตสาธารณะอาจทำให้เกิดประเด็นด้านข้อมูลส่วนบุคคลเพิ่มเติม

ดังนั้นควรแยกให้ชัดระหว่าง สิทธิในการเข้าถึงข้อมูล กับ สิทธิในการนำข้อมูลไปเผยแพร่ ซึ่งเป็นคนละประเด็นกัน

กล้องวงจรปิดกับ PDPA เจ้าของระบบควรเตรียมอะไรบ้าง?

หากเป็นธุรกิจหรือองค์กรที่ติดตั้งกล้องวงจรปิด ควรวางระบบตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุ ไม่ใช่รอให้มีคนมาขอภาพแล้วค่อยคิดว่าจะจัดการอย่างไร

กำหนดวัตถุประสงค์ในการใช้กล้องวงจรปิด
แจ้งข้อมูลที่เกี่ยวข้องตามข้อกำหนดของ PDPA
กำหนดระยะเวลาในการเก็บรักษาภาพ
จำกัดผู้ที่สามารถเข้าถึงระบบ CCTV
กำหนดขั้นตอนรับคำขอใช้สิทธิ
กำหนดวิธีจัดการเมื่อมีการร้องขอภาพ
มีมาตรการรักษาความปลอดภัยของไฟล์บันทึก
หลีกเลี่ยงการนำภาพจาก CCTV ไปใช้เกินวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลระบุว่าการใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลครอบคลุมสิทธิหลายด้าน รวมถึงสิทธิในการเข้าถึงข้อมูล การแก้ไข การลบ และสิทธิอื่น ๆ ตามเงื่อนไขของกฎหมาย

สรุป: ขอภาพจากกล้องวงจรปิดได้ไหม?

ขอได้ในบางกรณี โดยเฉพาะเมื่อเป็นการขอเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของตัวเอง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับไฟล์ CCTV ทุกส่วนที่ต้องการเสมอไป

หากภาพมีบุคคลอื่นอยู่ด้วย ผู้ควบคุมข้อมูลต้องพิจารณาสิทธิและความเป็นส่วนตัวของบุคคลเหล่านั้น รวมถึงข้อจำกัดตามกฎหมายก่อนเปิดเผยข้อมูล

สำหรับเจ้าของบ้าน ร้านค้า บริษัท หรืออาคารที่ติดตั้งกล้องวงจรปิด เรื่องสำคัญจึงไม่ใช่แค่การเลือกกล้องที่ภาพชัด แต่ควรออกแบบทั้ง การเก็บภาพ การเข้าถึงข้อมูล การรักษาความปลอดภัย และขั้นตอนการขอใช้ภาพ ให้เหมาะสมตั้งแต่ต้นด้วย

FAQ: ขอภาพจากกล้องวงจรปิดและ PDPA

คนที่อยู่ในภาพ CCTV มีสิทธิ์ขอภาพตัวเองไหม?

โดยหลักเจ้าของข้อมูลมีสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของตนเองตามเงื่อนไขของกฎหมาย แต่การเปิดเผยภาพต้องพิจารณาข้อจำกัดและสิทธิของบุคคลอื่นที่อาจปรากฏอยู่ในภาพด้วย

ใครก็ขอดูกล้องวงจรปิดได้หรือไม่?

ไม่ใช่ว่าใครก็มีสิทธิขอดูหรือรับไฟล์ CCTV ได้ทั้งหมด ต้องพิจารณาว่าผู้ร้องขอมีสิทธิหรือฐานในการขอข้อมูลหรือไม่ และการเปิดเผยกระทบต่อสิทธิของบุคคลอื่นหรือไม่

ถ้าจะเอาภาพ CCTV ไปแจ้งความ ขอได้ไหม?

สามารถแจ้งผู้ควบคุมหรือเจ้าของระบบให้ตรวจสอบและเก็บรักษาภาพที่เกี่ยวข้องได้ โดยควรระบุวัน เวลา และสถานที่ให้ชัดเจน หากเกี่ยวข้องกับกระบวนการทางกฎหมายควรดำเนินการผ่านช่องทางที่เหมาะสม

เจ้าของกล้องมีสิทธิ์ไม่ให้ภาพหรือไม่?

อาจปฏิเสธได้ในบางกรณีตามข้อจำกัดของสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลและสถานการณ์ที่กฎหมายกำหนด เช่น กรณีที่เกี่ยวข้องกับสิทธิของบุคคลอื่นหรือกระบวนการทางกฎหมาย

ได้รับไฟล์ CCTV แล้วเอาไปโพสต์ลงโซเชียลได้ไหม?

ไม่ควรถือว่าการได้รับไฟล์หมายความว่าสามารถนำไปเผยแพร่ได้โดยอัตโนมัติ หากในภาพมีข้อมูลส่วนบุคคลของบุคคลอื่น ควรพิจารณาประเด็นด้าน PDPA และสิทธิของบุคคลที่ปรากฏในภาพก่อนเผยแพร่