กล้อง 3K / 4K ใช้ Internet เท่าไหร่? ต้องใช้กี่ Mbps ถึงจะพอ

เคยไหม? เลือกกล้องวงจรปิดความละเอียด 3K หรือ 4K เพราะอยากได้ภาพคม ๆ แต่พอติดตั้งจริงกลับเริ่มสงสัยว่า กล้อง 3K / 4K ใช้ Internet เท่าไหร่? แล้วถ้ามีหลายตัว Wi-Fi ที่บ้านจะไหวไหม?

คำตอบคือ ไม่มีตัวเลขตายตัวว่ากล้อง 3K หรือ 4K ต้องใช้ Internet กี่ Mbps เพราะการใช้ Bandwidth ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ Resolution เพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับ Bitrate, Frame Rate (FPS), Video Codec, Compression และลักษณะของภาพที่กล้องกำลังบันทึกด้วย

ดังนั้น ถ้าต้องการคำนวณให้ใกล้เคียงการใช้งานจริง วิธีที่แม่นกว่าคือดู Bitrate ของกล้อง แล้วนำมาคำนวณ Bandwidth ตามจำนวนกล้องที่ใช้งาน

กล้อง 3K / 4K กิน Internet มากกว่ากล้องทั่วไปไหม?

โดยทั่วไป กล้อง 3K และ 4K มีแนวโน้มใช้ Bandwidth มากกว่ากล้องความละเอียดต่ำกว่า เพราะมีจำนวนพิกเซลในภาพมากกว่า จึงต้องส่งข้อมูลภาพจำนวนมากขึ้น

แต่ไม่ควรสรุปว่า กล้อง 4K ต้องใช้ Internet X Mbps เสมอ เพราะกล้อง 4K สองรุ่นที่ใช้ Codec และการตั้งค่าต่างกัน อาจมี Bitrate ไม่เท่ากันเลย

ตัวอย่างเช่น การตั้ง FPS สูงขึ้น การลด Compression เพื่อรักษารายละเอียด หรือการถ่ายในฉากที่มีการเคลื่อนไหวมาก สามารถทำให้ Bitrate เพิ่มขึ้นได้ Axis ระบุว่าความซับซ้อนของ Scene มีผลต่อ Bitrate อย่างชัดเจน โดยฉากที่มีการเคลื่อนไหวมากสามารถสร้าง Bitrate สูงกว่าฉากที่ค่อนข้างนิ่งได้

3K กับ 4K ต่างกันอย่างไรในเรื่อง Internet?

สิ่งที่ควรดูจริง ๆ จึงไม่ใช่แค่คำว่า 3K หรือ 4K บนกล่อง แต่ควรดูค่า Bitrate ที่กล้องหรือระบบบันทึกกำหนดไว้ด้วย

Bitrate คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญกว่าคำว่า 3K หรือ 4K

Bitrate คือปริมาณข้อมูลวิดีโอที่ถูกส่งหรือเข้ารหัสต่อหน่วยเวลา โดยทั่วไปจะแสดงเป็น Kbps หรือ Mbps

พูดง่าย ๆ คือ ถ้ากล้องมี Bitrate สูง ก็หมายความว่ากล้องกำลังสร้างข้อมูลวิดีโอจำนวนมากขึ้น ซึ่งต้องใช้ Bandwidth มากขึ้นเมื่อมีการส่งข้อมูลผ่านเครือข่าย

ตัวอย่างเช่น หากกล้องมี Bitrate เฉลี่ย 4 Mbps ก็หมายความว่า Video Stream นั้นใช้ข้อมูลประมาณ 4 Mbps ในช่วงเวลาที่กำหนด ไม่ได้หมายความว่าแพ็กเกจ Internet 4 Mbps จะเพียงพอสำหรับทั้งบ้าน เพราะยังต้องเผื่อ Smartphone, Smart TV, Computer และอุปกรณ์อื่น ๆ ด้วย

Axis ระบุว่าปัจจัยอย่าง Codec, Resolution, Frame Rate, Compression และการตั้งค่า Bitrate มีผลต่อปริมาณข้อมูลของ Video Stream โดยตรง

กล้อง 3K ใช้ Internet เท่าไหร่?

สำหรับคำถามว่า กล้อง 3K ใช้ Internet เท่าไหร่ ไม่สามารถกำหนดจาก Resolution เพียงอย่างเดียวได้

เพื่อให้เห็นภาพ ลองสมมติว่ากล้อง 3K ถูกตั้งค่าให้มี Bitrate เฉลี่ยประมาณ 3 Mbps

• 1 กล้อง = ประมาณ 3 Mbps
• 2 กล้อง = ประมาณ 6 Mbps
• 4 กล้อง = ประมาณ 12 Mbps
• 8 กล้อง = ประมาณ 24 Mbps

นี่เป็นเพียงตัวอย่างการคำนวณจาก Bitrate ไม่ใช่ค่ามาตรฐานของกล้อง 3K ทุกยี่ห้อหรือทุกรุ่น

กล้อง 4K ใช้ Internet เท่าไหร่?

เช่นเดียวกัน กล้อง 4K ใช้ Internet เท่าไหร่ ต้องเริ่มจาก Bitrate จริงของกล้อง

ตัวอย่างเช่น หากกล้อง 4K มี Bitrate เฉลี่ย 6 Mbps:

• 1 กล้อง = ประมาณ 6 Mbps
• 2 กล้อง = ประมาณ 12 Mbps
• 4 กล้อง = ประมาณ 24 Mbps
• 8 กล้อง = ประมาณ 48 Mbps

ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณเฉพาะ Video Bitrate เท่านั้น ยังไม่ได้รวม Traffic อื่น ๆ และ Network Overhead

ข้อมูลจาก TP-Link สำหรับการออกแบบระบบ IP Camera ยกตัวอย่างช่วงประมาณการของ 4K ไว้ที่ 48 Mbps สำหรับ H.265 และ 1632 Mbps สำหรับ H.264 แต่ตัวเลขเหล่านี้ควรมองเป็น Planning Range ไม่ใช่ค่าตายตัว เพราะ Bitrate จริงเปลี่ยนไปตามการตั้งค่าและลักษณะ Scene

ตัวอย่างคำนวณ Bandwidth กล้อง 3K / 4K หลายตัว

สูตรพื้นฐานคือ

Total Bandwidth = Bitrate ต่อกล้อง × จำนวนกล้อง

ตัวอย่างนี้ช่วยให้เห็นหลักการว่า จำนวนกล้องเพิ่มขึ้น = Video Traffic รวมเพิ่มขึ้น แต่การเลือกแพ็กเกจ Internet ไม่ควรเอาตัวเลขนี้ไปใช้แบบตรง ๆ โดยไม่ดูการใช้งานจริงของระบบ

H.264 กับ H.265 มีผลกับกล้อง 3K / 4K แค่ไหน?

มีผลค่อนข้างมาก โดยเฉพาะเมื่อความละเอียดของกล้องสูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้กฎว่า H.265 ลดได้ 50% เสมอ เพราะผลจริงขึ้นอยู่กับ Scene, Encoder, Quality Setting, FPS และการตั้งค่าของกล้อง

การทดสอบของ Axis แสดงให้เห็นว่า H.265 สามารถใช้ Bitrate ต่ำกว่า H.264 ในฉากทดสอบหลายรูปแบบ แต่ความแตกต่างของ Bitrate เปลี่ยนไปตามลักษณะ Scene

FPS สูงขึ้น กล้อง 4K จะกินเน็ตเพิ่มไหม?

มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นครับ

FPS หรือ Frames Per Second คือจำนวนภาพที่กล้องบันทึกในหนึ่งวินาที เช่น 15 FPS หมายถึงประมาณ 15 เฟรมต่อวินาที และ 30 FPS หมายถึงประมาณ 30 เฟรมต่อวินาที

เมื่อเพิ่ม FPS กล้องต้องประมวลผลและส่งภาพจำนวนมากขึ้น ดังนั้นเมื่อปัจจัยอื่นใกล้เคียงกัน Bitrate ก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตาม

ดังนั้นการเลือกกล้อง 4K ไม่ควรดู Resolution อย่างเดียว ควรดูด้วยว่าใช้งานที่กี่ FPS และระบบกำหนด Bitrate ไว้เท่าไหร่

กล้อง 4K เปิดดูผ่านมือถือ ใช้ Internet เท่าไหร่?

กรณีนี้ต้องแยกจากการบันทึกลง MicroSD หรือ NVR ภายในบ้าน

ถ้ากล้องบันทึกภาพไว้ในระบบภายในบ้าน แต่คุณเปิดดู Live View จากมือถือขณะอยู่นอกบ้าน ระบบจะต้องส่ง Video Stream ผ่าน Internet

ดังนั้นสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญคือ Upload Bandwidth ของสถานที่ติดตั้งกล้อง

ดังนั้น กล้อง 4K กินเน็ต กับ กล้อง 4K ใช้ Internet ตลอดเวลา ไม่ใช่ความหมายเดียวกัน เพราะการบันทึกภายในเครือข่ายกับการส่ง Video Stream ออก Internet เป็นคนละเรื่องกัน

ถ้ามีกล้อง 4K หลายตัว Wi-Fi จะช้าหรือไม่?

มีโอกาสครับ โดยเฉพาะเมื่อมีกล้องหลายตัวส่ง Video Stream พร้อมกัน และยังมีอุปกรณ์อื่นใช้ Wi-Fi ร่วมกัน

ตัวอย่างเช่น บ้านหนึ่งมี:

• กล้อง 4K จำนวน 4 ตัว
• Smart TV 1 เครื่อง
• โทรศัพท์มือถือหลายเครื่อง
• Notebook
• อุปกรณ์ Smart Home

แม้กล้องแต่ละตัวจะมี Bitrate ไม่สูงมาก แต่เมื่อรวม Traffic ของทุกอุปกรณ์เข้าด้วยกัน Network อาจเริ่มมีภาระมากขึ้น

ดังนั้นการวางระบบควรดูทั้ง Internet Speed, Upload Speed, Wi-Fi Capacity, Router และ Network Traffic ภายในบ้าน ไม่ใช่ดูเฉพาะแพ็กเกจ Internet ที่สมัครไว้

กล้อง 3K / 4K ต้องใช้ Internet กี่ Mbps ถึงจะพอ?

ถ้าต้องการคำตอบแบบง่ายที่สุด ให้เริ่มจาก Bitrate ของกล้องก่อน

ตัวอย่าง: ถ้ากล้อง 4K ใช้ Bitrate ประมาณ 6 Mbps และมี 4 ตัว

6 × 4 = 24 Mbps

ระบบจึงมี Video Stream รวมประมาณ 24 Mbps ก่อนรวม Traffic อื่น ๆ

แต่ถ้ากล้องใช้ H.265 และ Bitrate ต่ำกว่า ตัวเลขรวมก็จะลดลงได้ ในทางกลับกัน หากใช้ H.264, FPS สูง หรือ Scene มีการเคลื่อนไหวมาก Bitrate อาจสูงขึ้น

ดังนั้น อย่าเลือก Internet Package จากคำว่า 3K หรือ 4K เพียงอย่างเดียว ให้ดู Bitrate จริงของกล้องและจำนวน Stream ที่ต้องใช้งาน

วิธีเช็กว่ากล้อง 3K / 4K ของเรากิน Bandwidth เท่าไหร่

1. ดูสเปกกล้องว่ารองรับ H.264 หรือ H.265
2. ตรวจสอบ Resolution ที่ตั้งไว้จริง
3. ตรวจสอบ FPS
4. ดูค่า Bitrate เฉลี่ยหรือ Maximum Bitrate
5. เช็กว่าบันทึกลง MicroSD, NVR หรือ Cloud
6. ดูว่ามีการเปิด Live View จากนอกบ้านหรือไม่
7. คูณ Bitrate ด้วยจำนวนกล้อง
8. เผื่อ Bandwidth สำหรับอุปกรณ์อื่นในเครือข่าย

ถ้าเป็นระบบที่ต้องติดตั้งหลายตัว การดูค่าจากสเปกหรือหน้าตั้งค่าของกล้องจะให้ผลแม่นกว่าการประเมินจากคำว่า 3K หรือ 4K เพียงอย่างเดียว

สรุป กล้อง 3K / 4K ใช้ Internet เท่าไหร่?

คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่มีตัวเลขตายตัว

กล้อง 3K และ 4K มีแนวโน้มใช้ Bandwidth มากกว่ากล้องความละเอียดต่ำกว่า แต่ปริมาณที่ใช้จริงขึ้นอยู่กับ Bitrate, FPS, Codec, Compression และ Scene

ถ้าต้องการคำนวณแบบง่าย ให้ใช้สูตร:

Total Bandwidth = Bitrate ต่อกล้อง × จำนวนกล้อง

เช่น กล้อง 4K ใช้ Bitrate 6 Mbps จำนวน 4 ตัว ก็จะมี Video Bandwidth รวมประมาณ 24 Mbps

แต่ก่อนเลือก Internet หรือ Router ควรเผื่อ Traffic สำหรับอุปกรณ์อื่น และแยกให้ออกด้วยว่าระบบกำลังใช้ Bandwidth ภายในบ้าน หรือกำลังส่งข้อมูลออก Internet เช่น การดูภาพจากมือถือและการบันทึก Cloud

สุดท้ายแล้ว สิ่งที่บอกการกินเน็ตของกล้องได้แม่นที่สุดไม่ใช่คำว่า 3K หรือ 4K แต่คือ Bitrate จริงของกล้องครับ

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

กล้อง 3K กินเน็ตมากไหม?

มีแนวโน้มใช้ Bandwidth มากกว่ากล้องความละเอียดต่ำกว่า แต่ปริมาณจริงขึ้นอยู่กับ Bitrate, FPS, Codec, Compression และ Scene ที่กล้องกำลังบันทึก

กล้อง 4K ใช้ Internet มากกว่า 3K หรือไม่?

โดยทั่วไปมีแนวโน้มมากกว่าเมื่อใช้การตั้งค่าที่ใกล้เคียงกัน เพราะ 4K มีข้อมูลภาพมากกว่า แต่ไม่สามารถระบุความแตกต่างจาก Resolution เพียงอย่างเดียวได้

กล้อง 4K ต้องใช้ Internet 100 Mbps ไหม?

ไม่จำเป็นเสมอไป เพราะการคำนวณต้องดู Bitrate และจำนวนกล้องก่อน หากมีกล้องหลายตัวหรือมีการใช้งาน Internet อื่นร่วมด้วย ควรเผื่อ Bandwidth เพิ่ม

H.265 ช่วยลด Internet ของกล้อง 4K ได้ไหม?

ได้ในหลายสถานการณ์ เนื่องจาก H.265 มีประสิทธิภาพด้านการบีบอัดที่ดีกว่า H.264 แต่ปริมาณที่ลดได้จริงขึ้นอยู่กับ Scene และการตั้งค่าของระบบ

ดูภาพกล้อง 4K ผ่านมือถือใช้ Internet ไหม?

หากดูจากนอกบ้าน โดยทั่วไปต้องใช้ Internet ในการส่ง Video Stream จากสถานที่ติดตั้งกล้องมายังมือถือ โดย Upload Bandwidth ของบ้านจึงมีความสำคัญ

ถ้าบันทึกลง MicroSD กล้อง 4K จะไม่ใช้ Internet เลยหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องใช้ Internet ภายนอกตลอดเวลาเพื่อบันทึกลง MicroSD แต่กล้องยังอาจมีการสื่อสารผ่าน LAN/Wi-Fi และการใช้งานบางฟังก์ชัน เช่น Remote View หรือ Cloud อาจต้องใช้ Internet

บทความที่เกี่ยวข้อง

• กล้องวงจรปิดใช้เน็ตเท่าไหร่? คำนวณ Internet และ Bandwidth อย่างไร
• กล้องวงจรปิด Wi-Fi 6 ดีกว่า Wi-Fi 5 อย่างไร?
• Wi-Fi กล้องวงจรปิดหลุดบ่อยทำอย่างไร? สาเหตุและวิธีแก้

แหล่งอ้างอิง

• Axis Communications Bitrate Control for IP Video
• Axis Communications AV1 Codec in Video Surveillance
• TP-Link CCTV Network Design Guide: Bandwidth, Storage, PoE, and Network Security
• IMILAB Thailand กล้องวงจรปิดใช้เน็ตเท่าไหร่? คำนวณ Internet และ Bandwidth อย่างไร